Kada se pomene Novi Beograd, većina nas pomisli na 11. april 1948. godine i omladinske radne brigade koje su iz blata i močvare podigle današnje solitere. Ipak, prava priča o ovom delu grada počinje znatno ranije i podseća na prave vestern filmove, sa doseljenicima koji su, baš poput onih na američkom Divljem zapadu, kočićima obeležavali svoje parče zemlje.
Sve je počelo 1934. godine, odmah nakon izgradnje velelepnog Mosta kralja Aleksandra. Uprkos zabranama vlasti i patrolama žandarma, Beograđani su hrlili preko reke, podižući prve objekte od dasaka, lima i cigle. Izgled kuća diktirao je status vlasnika – dok je sirotinja kovala skromne domove, boemi i sportisti su gradili prave vile.
Prvi „graditelj“ bio je Laza Hajduković, tadašnji šampion u plivanju, koji je na prostoru današnjeg Bloka 19 pokušao da sprovede urbanizaciju naselja sa širokim ulicama. Iako je opštinska administracija sve smatrala nelegalnim, uz njega je kuću podigao i poznati humorista Brana Dimitrijević Brandim, koji je, uprkos potpunom nepoznavanju građevine, sam sebi bio nadzorni organ. Do 1936. godine, na levoj obali Save već je živelo oko hiljadu ljudi.
Srce ovog naselja bila je ulica Cara Haile Selasija, koja se nalazila na potezu današnje ulice Milentija Popovića, između Sava centra i hotela Kraun plaza. Život u toj čaršiji bio je mešavina muke i komedije, ali su stanovnici bili neverovatno složni. Osnovali su čak i Udruženje za ulepšavanje leve obale Save, a njihov predsednik, penzionisani državni savetnik Janko Spasojević, još tada je proročki tvrdio da stoji u blatu budućeg centra Beograda.
Zajedništvo se najbolje videlo tokom proslave Petrovdana, krsne slave naselja. Letopisi beleže anegdotu iz 1936. godine kada je domaćin bio čuveni poslastičar Joca Mendragić. Slavlje zamalo nije propalo jer je sveštenik zaboravio da dođe. Dok su jedni predlagali da kolač lome uz radio prenos liturgije, predsednik Spasojević je presekao – bez popa se ne počinje. Na kraju su po protu na Bežaniju poslali taksi, koji ga je dovezao pred već uveliko veselo društvo okupljeno kod vile „Ljubica“.
Drskost i upornost ovih ljudi na kraju su naterali vlasti na ustupke, pa su 1937. godine, uz otvaranje Beogradskog sajma, dobili i prvu struju. Naselje se nezaustavljivo širilo, pa je do 1940. godine brojalo 450 kuća i preko tri hiljade stanovnika. Imali su svoj bokserski klub, a neposredno pred rat i sopstvenu školu.
Drugi svetski rat je nasilno prekinuo ovu priču – most je srušen, Sajmište je postalo stratište, a kuće su nestale u razaranjima. Posleratna izgradnja modernog grada potpuno je prekrila tragove ovog boemskog naselja. Danas bi svih tih prvih hiljadu stanovnika stalo u samo jedan novobeogradski soliter, ali ostaje upamćeno da su upravo oni, bez vode i kanalizacije, prvi imali hrabrosti da močvaru nazovu Novim Beogradom.
